De gestrande Meermin

Terug naar Jeugdboeken

Over de opstand op een slavenschip van de VOC

Leeftijd: 11 jaar en ouder
Aantal bladzijdes: 208
Uitgeverij: Christofoor
ISBN: 978 90 6038 6071
Prijs: €13,90

Over de auteurs
Recensies en artikelen
Reacties van lezers
Presentatie
Wil je zelf een reactie geven?

Samenvatting:

Het verhaal van De gestrande Meermin is gebaseerd op ware gebeurtenissen.

In 1765 werkt Jeronimus Schellings als sjouwer in een pakhuis op Kaap de Goede Hoop, de haven in zuidelijk Afrika die veel schepen uit de Nederlanden aandoen op weg naar Oost-Indië.
Wanneer de pakhuismeester hem oneerlijk beschuldigt, neemt hij als scheepsjongen dienst op het schip ‘De Meermin’. Koopman Olof Leij staat op het punt slaven op te halen uit Madagaskar.
Tijdens de reis krijgt de jonge Jeronimus spijt van zijn beslissing, maar hij kan niet meer terug. Hij maakt de overval mee op een dorp in het binnenland van Madagaskar. Jeronimus voelt zich schuldig aan de dood van de moeder van het jonge slavenmeisje Xiomara. Het enige wat hij kan doen is de slaven zo goed mogelijk behandelen, vooral Xiomara …
Tijdens de terugtocht naar De Kaap komen de slaven in opstand. Wat kan Jeronimus doen om zijn eigen leven te redden … en dat van Xiomara?


Over de auteurs

André Nuyens (1948) studeerde Frans aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij gaf daarna les aan een middelbare school in Hoorn. Bij het opgroeien van zijn kinderen begon hij met schrijven en hij schreef als het ware met hun leeftijd mee: eerst sprookjes, daarna korte verhalen en ten slotte romans.
Dit boek schreef hij samen met zijn dochter Nienke.

Nienke Nuyens (1978) studeerde algemene sociale wetenschappen aan de Universiteit Utrecht.
Ze werkte daarna bij ontwikkelingsorganisatie Wemos en is nu werkzaam bij het Nederlands Jeugdinstituut als communicatie-adviseur. Sinds haar kinderjaren is ze dol op het lezen van boeken en het schrijven van teksten. Haar bijdrage is misschien een eerste stap op weg naar het schrijverschap

Top


Presentatie op de Siluris

De auteurs vonden het een aardig idee hun nieuwe boek ‘De gestrande Meermin’, dat zich voor een groot deel op een schip afspeelt, aan familie en vrienden te presenteren op een boot. En aangezien familielid Pieter Schellings de trotse eigenaar is van de Siluris én de hoofdpersoon in het verhaal Jeronimus Schellings heet, hebben zij hem gevraagd of de presentatie op zijn schip zou mogen plaatsvinden.
Omringd door vrienden en familieleden schetste André de achtergronden van het boek. Lees verder >>>.


Reacties

Naam: Margreet Tjalsma
Leeftijd: 44 jaar
Boek: De gestrande Meermin

Ik heb met heel erg veel plezier jullie boek 'De gestrande Meermin' gelezen. Nu net op Texel. Dat voelde erg grappig, om zo op een eiland met al dat water en ook behoorlijk ruige wind jullie zeeverhaal te lezen.
Aanvankelijk, de eerste paar bladzijden, moest ik erg wennen aan de schrijfstijl, maar al gauw was ik gepakt door het verhaal en heb ik het in één ruk uitgelezen.
Nu schrijf ik boekrecensies voor een landelijk vrije schooltijdschrift (de Seizoener, www.seizoener.nl), en ga jullie boek ook absoluut onder de aandacht brengen in onze zomereditie.

Ik heb echter een vraag over de foto op de voorkant. Mijn schoonvader, erg vertrouwd met schepen, beweert dat het schip geen VOC schip is, er hangt ook een vlag van Australië op. Dus hij vroeg zich af waarom dit zo gedaan was. En ik nu dus ook. Waarom geen authentiek VOC-schip op de voorkant?
Ik hoop van jullie te horen.

En dan nog iets; we vonden het boek Sneeuw voor de laatste keer ook zo ontzettend prachtig. Ik heb enorm zitten snikken op het eind, zo ontroerend en treffend. De kinderen moesten mij troosten, in plaats van andersom zoals het meestal gaat. Prachtig boek! Het nodigt door de voorkant niet direct uit om te gaan lezen (vind ik), maar ik raad het iedereen aan!

Warme groet,
Margreet Tjalsma
uit Empe (bij Zutphen


Recensies en artikelen

Debuten jeugdboeken 2008/2009

Boekverslagen van Nederlandstalige debuterende kinder- en jeugdboekenschrijvers

© Marjo, maart 2010

De gestrande meermin
André en Nienke Nuyens

Het debuut is in dit geval van Nienke. Haar vader met wie ze dit boek samen heeft geschreven heeft al meerdere boeken op zijn naam staan. Dit verhaal is gebaseerd op een werkelijke gebeurtenis. Er is ooit een opstand van slaven geweest op een VOC schip, de Meermin, en dat schip is inderdaad vergaan.De schrijvers hebben besloten er een raamvertelling van te maken.

Twee jongens, die in het zuidelijkste zuiden in Zuid-Afrika wonen, zijn erg geïnteresseerd in jutten. En ze hangen na school vaak rond in het Scheepswrakkenmuseum. Natuurlijk willen de jongens zelf ook wel een wrak vinden dus als ze demetaaldetector mogen lenen hebben ze helemaal geen zin meer in school!
Na school trekken ze meteen de duinen in, waar ze overvallen worden door noodweer. Gelukkig staat daar een oud, vervallen huisje. Daar willen ze schuilen, er woont vast niemand. Maar dat denken ze dan fout: er woont een oude man. Niet alleen mogen ze komen schuilen, de man vertelt hen bij een kopje thee het verhaal van de gestrande Meermin. De jongens moeten vaker terugkomen om het hele verhaal van Mike te horen. Maar het is zo'n spannend verhaal dat ze dat graag doen.
En zo krijgt ook de lezer het verhaal van Jeronimus, de jongen die in 1765 aanmonstert op een schip, waarvan hij niet weet dat ze slaven gaan halen in Madagaskar.

Jeronimus is een aardige jongen, nog niet gehard door het zeemansleven. Omdat we door zijn ogen zien wat er gebeurt kunnen de schrijvers een beetje maatschappijkritiek verwerken in het verhaal ten behoeve van de hedendaagse lezer, maar het was in de achttiende eeuw heel normaal dat zwarten de bewoners van andere dorpjes -concurrenten?- gevangen namen en verkochten als slaven. Complete dorpen worden aan boord van de Meermin vastgeketend. Jeronimus is mede verantwoordelijk voor hun verzorging, en daar profiteert Xiomara van. Zij is een van de meisjes uit het dorp, gewond, maar vooral verdoofd van verdriet om haar ouders. Hier hebben we het romantische element in het verhaal, want deze twee jongelui zullen later, na de opstand, na de schipbreuk, ontsnappen en een eigen leven gaan leiden.
Maar de kern van het boek is natuurlijk de opstand. Ongehoord: slaven die op een schip de kans zien om de scheepsbemanning te slim af te zijn! Hoe het werkelijk was kun je hier lezen:

Als twee schrijvers een boek schrijven weet je natuurlijk niet welke bijdragen zij afzonderlijke geleverd hebben. Is dat belangrijk? Nou ja, het boek is genomineerd voor een debuutprijs, dus, ja, eigenlijk zou ik dat willen weten. Ik vind namelijk dat het verhaal hier en daar een kabbelende toon heeft, en het doet de aandacht verslappen. Maar om dat weer goed te maken is er af en toe de onderbreking doordat de jongens naar huis moeten en wordt er regelmatig van perspectief veranderd. Over het algemeen is Jeronimus de verteller, maar we weten al snel dat Xiomara ook een belangrijke rol zal vervullen, want ook zij mag vertellen. Wat mij nog meer opvalt: iedereen eet rijst...

Er is een woordenlijst achter in het boek, waar wel woorden als een metaaldetector en slaaf uitgelegd worden, maar mij niet verteld wordt wat een pofadder is. Er staat een landkaart afgebeeld binnen in de omslag met de VOC-route erop, en de echte brief waar sprake van is in het boek is achter het verhaal opgenomen, met een 'vertaling'. Daar is goed aandacht aan besteed en het resultaat is dan ook een interessant en spannend verhaal.

Eén opmerking m.b.t. een fragment:
‘We gaan eerst naar het dorp dat hier vlakbij ligt. Daar woont het stamhoofd waar ik twee jaar geleden onderhandeld heb. Via hem krijgen we slaven. Verschillende stammen voeren op dit eiland voortdurend oorlog met elkaar en maken daarbij veel krijgsgevangen. Ze doden hen of verkopen ze als slaven. Wij doen dus goed werk, want dankzij ons blijven ze in leven,' probeerde Leij het geweten van de zeelieden te sussen.'
(Was dat nodig in die tijd? Het is wel nodig voor de lezer)

ISBN 978 90 6038 607 1 Hardcover 204 pagina's | Uitgeverij Christofoor | januari 2009
Leeftijd 10-12 jaar

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

Top

Lekker spannend

Gepubliceerd in het Noordhollands Dagblad, editie ‘Dagblad voor Westfriesland’ op 19 februari, Annette Snaas.

HOORN - Lekker spannend jeugdboek, 'De gestrande Meermin' van het schrijversduo André en Nienke Nuyens uit Hoorn. Het gaat over de slavenopstand op De Meermin, een schip van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in 1766, een waar gebeurd verhaal. Heel bijzonder, want er waren niet zoveel slavenopstanden bij de VOC.

Het verhaal speelt in het heden en het verleden. Twee Zuid-Afrikaanse jongens, Tom en Asiphe, zoeken op het strand naar bodemvondsten. Als ze voor onweer moeten schuilen, komen ze in de hut van een oude man terecht. Tot hun verrassing begint de man prachtige verhalen vertellen over de slavenopstand en over de bijna onmogelijke liefde die opbloeit tussen de blanke scheepsjongen Jeronimus en de zwarte slavin Xiomara. Na dat bezoek komen de jongens bijna dagelijks bij de verteller, die steeds meer loslaat. Jeronimus krijgt spijt dat hij heeft aangemonsterd als hij merkt dat ze slaven moeten gaan vangen op Madagaskar. Koopman Olof Leij heeft opdracht gekregen ze te gaan halen. Ze moeten aan het werk in de boomgaarden in de Compagniestuin op De Kaap. Jeronimus maakt een wrede overval mee op een dorp in Madagaskar. Hij voelt zich schuldig aan de dood van de moeder van het slavenmeisje Xiomara. Het enige dat hij kan doen is de slaven zo goed mogelijk behandelen, vooral Xiomara. Meer dan honderd mensen zitten vastgeklonken in het ruim van De Meermin. De gruwelen aan boord worden in de jeugdroman niet zo detaillistisch beschreven als in het volwassenenboek van Anthony van Kampen over het transport van Engelse gevangenen naar Australië. Toch geven details een indrukwekkend beeld van de onmenselijke situatie. Twee slavenleiders broeden op wraak. De kapitein wordt ziek, koopman Leij neemt het bevel over. Steeds vaker schakelt hij slaven in voor klusjes aan boord. Toen hij ook speren door ze liet schoonmaken, zagen de slaven hun kans schoon. Diverse bemanningsleden werden doodgestoken. De rest werd gegijzeld. Uiteindelijk mislukte de opstand door een roep om hulp per flessenpost. Een kopie van de brief zit in het boek. Boeiend van het eerste tot en met het laatste hoofdstuk.

Top

Nuyens met VOC naar nieuwe aanpak

Noordhollands Dagblad, Haarlems Dagblad, IJmuider Courant, De Gooi en Eemlander, Leidsch Dagblad,
4-2-2009, Ed Dekker

Dertien kinderboeken, drie prentenboeken, gedichten, reisverhalen. André Nuyens (1948) uit Hoorn is productief. Nu is zijn derde jeugdboek verschenen. ’De gestrande meermin’ schreef hij samen met zijn dochter Nienke (1978).

Deze samenwerking had hij 25 jaar geleden niet kunnen bedenken toen hij voor het slapen zelf verzonnen verhaaltjes vertelde aan zijn twee kinderen. Dit voorlezen was het begin van zijn schrijverschap. Twee van zijn boeken, ’Het geheim van de zandloper’ uit 2004 en ’De dievegge en de gek’ uit 2006, waren genomineerd voor de Thea Beckmanprijs.
Vader is leraar Frans, dochter woont in Utrecht en werkt bij het Nederlands Jeugdinstituut. Zij delen de passie voor teksten. ’De gestrande meermin’ is een historische jeugdroman. André en Nienke leven zich uit in een liefdesgeschiedenis tussen de blanke scheepsjongen Jeronimus en het donkere slavenmeisje Xiomara.
Dat gebeurt tegen de achtergrond van een waar gebeurd verhaal: een opstand op een VOC-schip dat slaven vervoerde van Madagaskar naar De Kaap in 1766. Bij deze muiterij ging van alles mis.
Een krantenartikel uit 2006 was de aanleiding voor het nieuwe boek. Daarin las de West-Fries over de zoektocht naar ’De Meermin’. Dit schip liep in 1766 niet ver van Kaapstad op de kust. Het wrak moet nog steeds ergens onder het duinzand liggen. ,,Er werd verhaald over de opstand van 140 slaven en hoe het schip verloren ging. Zeer interessant.’’
Allerlei archiefstukken geven prachtige informatie over het oproer rond het VOC-schip, zoals een originele brief van koopman Leij van ’De Meermin’. Vader en dochter Nuyens volgen deze feiten nauwkeurig en gebruiken de gegevens als achtergrond voor hun eigen verhaal waarin de scheepsjongen en het slavinnenmeisje elkaar ontmoeten. Zij zijn de hoofdpersonen en belichten de onverwachte gebeurtenissen ieder vanuit hun eigen positie. Met daarbij allerlei lijnen naar het heden. Deze actuele hoofdstukken schreef Nienke. André pakte het verleden aan.
Met ’De gestrande meermin’ belichten de auteurs een weinig behandeld onderwerp: de rol van de VOC in de slaventransporten en de slavernij op De Kaap in Zuid-Afrika. Ook andere thema’s komen aan bod: onrecht en rechtvaardigheid, naastenliefde en vriendschap.

André en Nienke Nuyens: ’De gestrande meermin’, Uitg. Christofoor, 13,90.

Top

Nieuw boek André Nuyens en Nienke Nuyens, ‘De gestrande Meermin’, is meeslepend mooi verhaal!

Zondag, 1-2-2009, Gerard Venverloo

In 1765 werkt Jeronimus Schellings als sjouwer in een pakhuis op Kaap de Goede Hoop, de haven in zuidelijk Afrika die veel schepen uit de Nederlanden aandoen op weg naar Oost-Indië.
Wanneer de pakhuismeester hem oneerlijk beschuldigt, neemt hij als scheepsjongen dienst op het schip ‘De Meermin’. Koopman Olof Leij staat op het punt slaven op te halen uit Madagaskar.
Tijdens de reis krijgt de jonge Jeronimus spijt van zijn beslissing, maar hij kan niet meer terug. Hij maakt de overval mee op een dorp in het binnenland van Madagaskar. Jeronimus voelt zich schuldig aan de dood van de moeder van het jonge slavenmeisje Xiomara. Het enige wat hij kan doen is de slaven zo goed mogelijk behandelen, vooral Xiomara …
Tijdens de terugtocht naar De Kaap komen de slaven in opstand. Wat kan Jeronimus doen om zijn eigen leven te redden … en dat van Xiomara?

Met ‘De gestrande Meermin’, de opvolger van ‘Jonge helden!’, is André Nuyens, in samenwerking met zijn dochter Nienke, er opnieuw in geslaagd een indringend boek te schrijven. Het is een avontuurlijk verhaal vol met onverwachte wendingen dat verrast tot en met de slotzin. Een verhaal waarbij onderwerpen als rechtvaardigheid en onrecht, vriendschap en liefde aan de orde komen.
De schrijvers blijven dicht bij de feiten, maar hebben de liefdesgeschiedenis tussen de scheepsjongen Jeronimus en het slavenmeisje Xiomara geromantiseerd. Ze beschrijven op indringende wijze hoe het met de bemanning, de slaven en het schip zelf is vergaan. Ze doen dat door middel van een raamvertelling. Het eerste hoofdstuk, een middenhoofdstuk en de laatste twee hoofdstukken spelen zich af in het heden. Deze hoofdstukken werden geschreven door dochter Nienke.
‘Dat was een bijzondere ervaring en een leuke samenwerking. Ik schreef de vier hoofdstukken die in het heden spelen en mijn vader schreef het historische verhaal. In beide gevallen het verschil tussen jong en oud,’ spot Nienke.

André Nuyens is geen onbekende in kinder- en jeugdboekenland. Hij heeft intussen al meer dan 20 boeken op zijn naam staan. Zijn prentenboek Vlinder en Vlieg werd verfilmd in een tv-programma voor kinderen
Het geheim van de zandloper (2004) en De dievegge en de gek (2006) werden beide genomineerd voor de Thea Beckmanprijs
Nienke Nuyens, werkzaam bij het Nederlands Jeugdinstituut, zet met haar bijdrage haar stappen op het schrijverspad.

Voor meer info: zie zijn boekensite: www.andrenuyens.nl

De gestrande Meermin’ van André en Nienke Nuyens is geschikt voor kinderen vanaf 11 jaar én volwassenen. Het gebonden boek, uitgebracht door uitgeverij Christofoor, kost €13,90 en is in elke boekhandel verkrijgbaar.

Top

Nieuw boek André en Nienke Nuyens, ‘De gestrande Meermin’, laat je niet meer los!

Westfriesland op Zondag, 1-2-2009, Annemieke Ooms

In 1765 werkt Jeronimus Schellings als sjouwer in een pakhuis op Kaap de Goede Hoop, de haven in zuidelijk Afrika die veel schepen uit de Nederlanden aandoen op weg naar Oost-Indië.
Wanneer de pakhuismeester hem oneerlijk beschuldigt, neemt hij als scheepsjongen dienst op het schip ‘De Meermin’. Koopman Olof Leij staat op het punt slaven op te halen uit Madagaskar.
Tijdens de reis krijgt de jonge Jeronimus spijt van zijn beslissing, maar hij kan niet meer terug. Hij maakt de overval mee op een dorp in het binnenland van Madagaskar. Jeronimus voelt zich schuldig aan de dood van de moeder van het jonge slavenmeisje Xiomara. Het enige wat hij kan doen is de slaven zo goed mogelijk behandelen, vooral Xiomara …
Tijdens de terugtocht naar De Kaap komen de slaven in opstand. Wat kan Jeronimus doen om zijn eigen leven te redden … en dat van Xiomara?

Dit is nog maar een klein deel van de waargebeurde, maar bijna ongelooflijke gebeurtenissen die zich afspeelden op het schip ‘De Meermin’ en doet naar meer verlangen.

Aanleiding voor het schrijven van zijn boek was van een artikel in de Volkskrant over een VOC-schip dat slaven vervoerde vanuit Madagaskar naar Zuid-Afrika. Dit waargebeurde verhaal speelde zich af in 1766. Op het schip brak een slavenopstand uit met alle gevolgen van dien.
De auteur heeft die gebeurtenissen nauwkeurig gevolgd en gebruikte ze als achtergrond voor zijn eigen verhaal waarin een blanke scheepsjongen en een donker slavenmeisje elkaar ontmoeten, elk vanuit hun eigen positie.
Hoe zij op de gebeurtenissen reageren, is de sleutel tot zijn boek.

Met ‘De gestrande Meermin’, de opvolger van ‘Jonge helden!’, is André Nuyens er opnieuw in geslaagd een prachtig boek te schrijven. Het is een avontuurlijk en spannend verhaal vol met onverwachte wendingen dat boeit tot en met de slotzin. In het verhaal worden de beelden van een gestrande meermin (het boegbeeld, het schip en een van de hoofdpersonen) fraai met elkaar verweven.

De schrijver blijft dicht bij de feiten, maar heeft de liefdesgeschiedenis tussen de scheepsjongen Jeronimus en het slavenmeisje Xiomara verzonnen.
Hij beschrijft op indringende wijze hoe het met de bemanning, de slaven en het schip zelf is vergaan. Hij doet dat door middel van een raamvertelling. Het eerste hoofdstuk, een middenhoofdstuk en de laatste twee hoofdstukken spelen zich af in het heden. Deze hoofdstukken werden geschreven door zijn dochter Nienke.
‘Dat was een bijzondere ervaring en een leuke samenwerking. Zij schreef de vier hoofdstukken die in het heden spelen en ik schreef het historische verhaal. In beide gevallen het verschil tussen jong en oud,’ lacht de auteur.

André Nuyens is geen onbekende meer in kinder- en jeugdboekenland. Hij heeft intussen al meer dan 20 boeken op zijn naam staan. Zijn prentenboek Vlinder en Vlieg (2002) werd verfilmd in een tv-programma voor kinderen
Het geheim van de zandloper (2004) en De dievegge en de gek (2006) werden beide genomineerd voor de Thea Beckmanprijs.

De gestrande Meermin’ van André Nuyens is geschikt voor kinderen vanaf 11 jaar én volwassenen. Het boek, uitgebracht door uitgeverij Christofoor is gebonden en kost €13,90,-.

Voor meer info: zie zijn boekensite: www.andrenuyens.nl

Top

Site by Nico Schuyt WebTechnologie