Madrid en Castilië: een tijdreis door boeiende culturen(2011)

Terug naar Reisartikelen

‘Welkom. Wees rustig en geniet. Bedankt.’ staat te lezen in een café. Het is in de warmte van Madrid en Castilië een verstandig advies. Want een tijdreis door eeuwen van interessante beschavingen vergt veel loopwerk. En de Madrilenen zelf geven het goede voorbeeld. Nergens ter wereld zie je zoveel mensen op de pleinen en in de straten flaneren.

Madrid werd in de 16e eeuw hoofdstad van het verenigde Spanje, omdat het centraal lag. Nu zie je bij binnenkomst in de hoofdstad vier wolkenkrabbers verrijzen van een bijzonder schone architectuur. Die mix van oud en modern zie je op een aantal plekken in de stad terug. Bij het monument van Columbus verrijst een moderne versie van deze en andere ontdekkingsreizigers die Spanje zoveel welvaart brachten. Een standbeeld van Don Quichote en Sancho Panza staat tegenover een strak gebouw uit de tijd van Franco; Het oude treinstation Atocha is veranderd in een botanische tuin waar de Madrilenen graag vertoeven.

De bezienswaardige pleinen en monumenten liggen in het oude centrum allemaal binnen loopafstand. Je wandelt gemakkelijk van de Plaza Cibeles over de Gran Via met zijn gebouwen uit de tijd van de Jugendstil naar het Puerta del Sol en via het Plaza de San Nicolas (!) naar det Plaza Mayor. Niet ver daarvandaan ligt het Koninklijk Paleis en de kathedraal. Als je vanaf de fraaie Plaza Cibeles de andere kant op wandelt, langs de beroemde Paseo del Prado passeer je een paar beroemde musea: het Prado, het Museo Thyssen- Bornemisza en het Museo Reina Sofia.

Iedere bezoeker van Madrid doet het Prado aan en terecht. Hier sta je oog in oog met de ‘Tuin der Lusten’ van onze Jeroen Bosch, een magische ervaring met een nog steeds raadselachtige schilder. Bij de entree krijg je een plattegrond van het museum met de hoogtepunten. Het is verstandig die topstukken bij het eerste bezoek te bezichtigen. Het Museo Thyssen-Bornemisza bevat de rijke verzameling van een baron en wordt beschouwd als de belangrijkste particuliere verzameling ter wereld.

In het Museo Reina Sofia hangt de overbekende ‘Guernica’ van Picasso. Een aantal studies leidt je naar dit kunstwerk dat een protest is tegen de verschrikkingen van de oorlog (in het algemeen) naar aanleiding van het bombardement op het stadje Guernica aan het begin vd Spaanse burgeroorlog. Iets meer buiten het centrum jammer genoeg ligt het Museo de America, gewijd aan de culturen van Zuid- en Midden- Amerika waarmee Spanje zo lang verbonden was sinds 1492. Dat jaar is sowieso een heel bijzonder jaar in de Spaanse geschiedenis want het was ook het jaar waarin de laatste Moorse stad, Granada, in handen viel van de Spaanse koning.

Toledo

Toledo ligt ten zuiden van Madrid op een heuvel boven de rivier de Taag en was lang de hoofdstad van Spanje. Eeuwenlang leefden Spanjaarden, Moren en Joden hier vreedzaam naast elkaar tot de katholieke Spaanse koningen overgingen tot de Reconquista: de herovering van Spanje op de islamitische Moren waarbij ook de Joden in één adem het veld moesten ruimen. Overal in Toledo zie je in de architectuur de verschillende culturen nog terug.

Het hoogaltaar in de kathedraal van Toledo laat de ongeëvenaarde weelde en rijkdom zien van het machtige Spanje na de veroveringen in Amerika. In de Iglesia de Santo Tomé hangt het meesterwerk van El Greco: De begrafenis van de graaf van Orgaz. Deze zeer modern aandoende schilder week af van alle schilders in de tijd van Philips II met zijn impressionistische stijl en zijn voorliefde voor blauw en rood.

Segovia

Het aquaduct van Segovia, met drie rijen bogen bovenop elkaar, door de Romeinen aangelegd om de eens zo welvarende stad van water te voorzien, is opgebouwd uit losse stenen! Tot in de jaren ’70 was deze waterleiding nog in gebruik.

De dag van het bezoek is het feest van de patroonheilige van de stad. Er is een concert in de kathedraal en later muziek op het stadsplein waar iedereen met een glas wijn in de hand van geniet. De Spanjaarden vieren graag feest.

Niet ver van Segovia ligt het El Escorial, het strakke, sober ontworpen kloosterpaleis van de uiterst katholieke Philips II, die zo vroom was dat hij vanaf zijn bed zicht had op het altaar in de kerk van het paleis. De meeste Spaanse koningen liggen begraven in het pantheon onder het altaar van de kerk.

Avila

Avila kan wedijveren met het Franse Carcassonne als het gaat om de fraaiste stadsmuren. Ook deze stad is in zijn geheel omgeven door prachtige stadsmuren waarover je een wandeling kan maken en die een weids uitzicht bieden over de glooiende omgeving.

Vóór de stadsmuren staat de kerk San Vicente. Deze man weigerde zijn geloof af te zweren ten tijde van de Romeinse overheersing. Samen met zijn twee zussen ontvluchtte hij de stad, maar werd toch opgepakt en dood gemarteld. In de kerk beeldt een grafmonument op plastische wijze het lijden van Vincentius en zijn zussen uit.

Het is trouwens ook de geboorteplaats van de heilige Theresa. Deze heilige werd non toen ze 19 was en stichtte veel kloosters. Buiten de stad markeren vier pilaren de plek waar Teresa al op 7-jarige leeftijd in de kraag werd gevat omdat ze naar het heilige land wilde lopen. Vanaf diezelfde plaats heb je een subliem zicht op de ommuurde stad.

Salamanca

Het in het noordwesten gelegen Salamanca behoort samen met Oxford, Parijs en Bologna tot de eerste universiteitssteden van Europa. Een belangrijke universiteitsstad is ze nog en dat zie je terug aan de vele jongeren die straten en pleinen bevolken.

Salamanca bestond al in de tijd van de Romeinen, getuige de Romeinse brug die nog steeds voor wandelaars wordt gebruikt. Het meest wonderlijke is wel dat een Nieuwe Kathedraal tegen de Oude Kathedraal is aangebouwd ( de missen moesten tenslotte doorgang vinden!). Later bepaalde men dat de Oude Kathedraal niet afgebroken mocht worden en nu beschikt Salamanca over twee aan elkaar gebouwde kathedralen.

In de Oude Kathedraal vonden de eerste colleges van de universiteit plaats. Na het examen moest een tot doctor gepromoveerde student drie dingen organiseren: het laten opdragen van een mis, het verzorgen van een maaltijd voor de examinatoren en het organiseren van een stierengevecht. Met het bloed van de gedode stier mocht de gepromoveerde student de titel ‘victor’ en zijn naam op het universiteitsgebouw schrijven. Dat zie je in veel voorbeelden terug op de muren van de universiteit.

Dat de universiteit in die dagen sterk onder invloed stond van de geestelijkheid getuige het feit dat een professor die meer gewicht hechtte aan de Bijbelvertaling uit het Hebreeuws dan aan de Latijnse tekst een straf moest uitzitten van 5 jaar. Nadat hij uit de gevangenis kwam, keerde hij terug in de collegezaal en zette met de beroemde woorden: ‘… zoals ik gisteren zei…’ zijn afgebroken betoog van vijf jaar daarvoor voort.

Werkelijk schitterend is de plafondfresco die uit de oude universiteit verwijderd is en in een klooster vlakbij opnieuw (en nu van dichtbij) te bewonderen is. Een fraai staaltje van innovatieve verplaatsing!

De Nieuwe Kathedraal is vrij recent gerestaureerd. Geheel volgens de traditie van de oude kathedraalbouwers zien we op de gevel tussen de bizarre figuurtjes uit vroeger tijden een kosmonaut en een duivel die een ijsje verorbert…

Salamanca is een open, vrije stad waar het aangenaam vertoeven is. En als je nog tijd over hebt, is een klim naar het dak van de kathedraal en een bezoek aan het Museum van Jugendstil en Art Nouveau achter de kathedraal ook zeer de moeite waard.

Een bezoek aan Madrid en Castilië maakt je betrokken bij het wel en wee van het Spaanse volk. Je begrijpt beter dan voorheen waarom de Spanjaarden zijn, zoals ze zijn: een trots volk met een bewogen geschiedenis. Alleen dat al is, naast de bewonderenswaardige cultuur, een belangrijk winstpunt van een bezoek aan deze streek.

Voor wie informatie wil over een dergelijke reis naar Madrid en Castilië, zie:

www.src-cultuurvakanties.nl

Top

Site by Nico Schuyt WebTechnologie