De belofte

Terug naar Jeugdboeken

Zeven spannende verhalen uit Alkmaars rijke verleden

Leeftijd: vanaf 11 jaar
Uitgeverij: Cichorei
ISBN: 978 90 830811 2 0
Prijs: € 16,95

Recensies en artikelen
Presentatie

Samenvatting:

Zeven verhalen uit de rijke geschiedenis van Alkmaar gaan over helden en huichelaars, snoevers en sloebers, weldoeners en wreedaards. Ieder mens komt in zijn leven voortdurend voor keuzes te staan: kies ik voor mijzelf of kies ik voor de ander? De hoofdpersonen in deze verhalen kiezen voor de ander, een naaste in de ruimste zin van het woord, en laten zien dat ze hun naaste liefhebben omdat zij er in woord en daad naar leven. Zij verrichten een van de Zeven Werken van Barmhartigheid.

  1. In Een doekje voor het bloeden (1509) zorgt kostersdochter Folca op slimme wijze voor de armen van de stad.
  2. In het verhaal De smokkelaarster (1573) weet de zestienjarige Grietje tijdens het Beleg van Alkmaar door de Spaanse linies heen te breken om naar haar behoeftige grootouders te kunnen gaan.
  3. Een bootje van eikenschors (1611) beschrijft het leven van Wollebrand Geleynsz de Jong, die het van wees tot weeshuisregent bracht.
  4. Eefje, de dochter van de Meester van Alkmaar, weet het in het verhaal Toch in gewijde grond (1504) voor elkaar te krijgen dat Gerrit Gluur na zijn ter dood veroordeling een fatsoenlijke begrafenis krijgt.
  5. Lideweij sluit in Als stille sneeuwval (1520) een gedurfde weddenschap af. Zal het haar lukken de gevaarlijke pelgrimstocht op tijd te volbrengen?
  6. In De ziekentrooster (1656) ontpopt de schrijver van testamenten, Jeremias Hamel, zich tot een ware trooster van stervende pestlijders.
  7. De jonge Joachim kan in Dansend op de wal (1611) maar moeilijk leven met al die verboden die het stadsbestuur van Alkmaar oplegt. Daardoor belandt hij in de kerker onder het stadhuis. Zijn vriendin Hylkje bedenkt een zeer gewaagd plan om hem vrij te krijgen.

Achter in het boek is, op basis van dit verhaal, een stadswandeling opgenomen door het oude hart van Alkmaar.


Presentatie van De Zeven Werken

André Nuyens presenteert zijn nieuwe boek en opent samen met IKC Oudkarspel de Kinderboekenweek

LANGEDIJK - Ik vind het heel belangrijk dat een boek echt lekker is om te lezen. Er moet spanning in zitten, humor, en het moet geloofwaardig zijn. Daarnaast is het fijn als je jezelf kunt herkennen in een van de hoofdpersonen en je moet jezelf een beetje in het verhaal kunnen verliezen. Dat je het eigenlijk niet weg kunt leggen!”

Aan enthousiasme ontbreekt het niet bij schrijver André Nuyens uit Bergen, die woensdag in de bibliotheek in De Binding te gast was om de Kinderboekenweek te openen. Dit deed hij samen met groep 7 van IKC Oudkarspel - voorheen St Maarten- hun juffen en Karen van de bibliotheek. Naast de opening was deze bijeenkomst ook de afsluiting van de schrijfworkshop - mede mogelijk gemaakt door Stichting Lief Langedijk - die André vorig jaar tien weken lang met deze groep deed. “Ik ben bij ze in de klas geweest en samen hebben we allerlei thema’s besproken. Ze hebben een oordeel leren vormen over of een boek wel of niet goed is en ik heb ze bij proberen te brengen dat je door te lezen even kunt ontsnappen en het leven van een ander kunt leven, dankzij je fantasie.”

Spannende verhalen uit geschiedenis Alkmaar

Ook werden de leerlingen uitgedaagd om mee te schrijven aan het boek van André. Hij gaf ze een verhaallijn met een obstakel, waarna het verhaal moest worden afgemaakt. “Daar kwamen zeer verrassende uitkomsten uit, ik heb ervan genoten!” Robin, Yasmine, Bibi, Amy en Kiki lazen hun versie van het verhaal voor en kregen terecht een groot applaus.

Daarna werd het nieuwe boek van André Nuyens officieel gepresenteerd, dat aan de basis stond van het schoolproject. Het boek heet ‘De Zeven Werken’ en bevat zeven spannende verhalen uit de rijke geschiedenis van Alkmaar. Deze verhalen zijn elk gekoppeld aan een van de Zeven Werken van Barmhartigheid: ‘Want ik had honger en jullie gaven mij te eten, ik had dorst en jullie gaven mij te drinken. Ik was een vreemdeling en jullie namen mij op, ik was naakt en jullie kleedden mij. ik was ziek en jullie bezochten mij, ik zat gevangen en jullie kwamen naar mij toe, de noodzaak de doden waardig te begraven.’

De verhalen gaan over helden en huichelaars, weldoeners en wreedaards, hebzuchtigen en hulpelozen. Ieder mens komt voortdurend voor keuzes te staan: kies ik voor mijzelf of voor de ander? De hoofdpersonen in deze verhalen kiezen belangeloos voor de ander. Door deze spannende verhalen krijgen jongeren én volwassenen ook een stuk Alkmaarse geschiedenis mee.

“Ondanks het feit dat de verhalen zijn gebaseerd op waargebeurde historische feiten, is het geen historisch boek vol jaartallen. Want dat zou het saai maken. Ik vind het juist leuk om te laten zien dat kinderen die 400 jaar geleden leefden, eigenlijk hetzelfde zijn als de kinderen van nu. Ook zij speelden en lachten, waren boos en maakten ruzie. Zelfs de pestepidemie, die in mijn boek zorgt voor de dood van heel veel mensen, heeft raakvlakken met de corona epidemie van nu, al zijn de gevolgen door onze moderne wetenschap en gezondheidszorg gelukkig veel minder ingrijpend.”

Tijdens het schrijven kreeg André Nuyens steun van Peter Bitter, stadsarcheoloog van Alkmaar, die de juiste historiciteit in de gaten heeft gehouden. Samen met Harry de Raad, coördinator team dienstverlening van het Regionaal Archief Alkmaar, heeft de schrijver een aantal interessante illustraties uitgezocht en bij de verhalen opgenomen. “Door deze verhalen krijgen jongeren én volwassenen hopelijk ‘en passant’ ook een stuk Alkmaarse geschiedenis mee. Behalve leesplezier wilde ik ook belangstelling wekken voor de prachtige monumenten in Alkmaar.”

Achterin het boek staat een stadswandeling door het hart van Alkmaar op basis van deze verhalen. Tijdens de wandeling wordt verteld waar in de stad personages verbleven en op welke plek gebeurtenissen uit de verhalen plaatsvonden zodat heden en verleden samenvallen.

De Zeven Werken van André Nuyens is voor € 16,95, verkrijgbaar in elke boekhandel.

Top


Presentatie in de bibliotheek in Alkmaar

Tijdens de presentatie van het boek De Zeven Werken werd het eerste exemplaar uitgereikt aan de Alkmaarse wethouder van Cultuur Christiaan Braak.
Bij de presentatie in de bibliotheek van Alkmaar speelden leerlingen van groep 7 van basisschool Het Baeken een fragment uit een van de verhalen na.

Top


Recensies en artikelen

De Zeven Werken, zeven spannende verhalen uit de rijke geschiedenis van Alkmaar

Joost Cox

Ieder mens komt in zijn leven voortdurend voor keuzes te staan: kies ik voor mijzelf of kies ik voor de ander? De hoofdpersonen in deze historische verhalen van auteur André Nuyens kiezen belangeloos voor de ander. Zij verrichten een van de zeven werken van barmhartigheid. Zes van de zeven werken van barmhartigheid worden vermeld in het evangelie van Mattheüs (25: 35-36). Deze zes werken zijn ‘de hongerigen spijzen, de dorstigen laven, de naakten kleden, de vreemdelingen herbergen, de zieken bezoeken en de gevangenen bezoeken’. Het zevende werk, ‘de doden begraven’ is pas in de dertiende eeuw toegevoegd.
De Zeven Werken van Barmhartigheid is ook een schilderij van de Meester van Alkmaar dat eeuwenlang in de Grote Kerk hing. Het schilderij werd in 1918 verkocht aan het Rijksmuseum Amsterdam, waar het één van de absolute topstukken is.

Deze zeven werken vormden voor de auteur de leidraad toen hij op zoek ging naar belangrijke gebeurtenissen uit Alkmaars verleden. Hij wil elk verhaal graag koppelen aan een van de zeven werken van barmhartigheid, die historisch, maar ook verrassend actueel zijn. Alle verhalen zijn gebaseerd op ware gebeurtenissen uit de geschiedenis van Alkmaar.

We weten natuurlijk niet wat de mensen zo’n vierhonderd jaar geleden tegen elkaar zeiden. Een schrijver kan het wel aannemelijk maken.
Tijdens het schrijven heeft de auteur de juiste historiciteit nauwkeurig in de gaten gehouden. Peter Bitter, stadsarcheoloog van Alkmaar, heeft de auteur daarin welwillend ondersteund. Soms is de auteur daar bewust enigszins vanaf geweken om de nodige vaart en spanning in het verhaal te houden. Samen met Harry de Raad van het Regionaal Archief Alkmaar heeft de auteur een aantal interessante illustraties uitgezocht.

André Nuyens: ‘Door deze verhalen krijgen jongeren én volwassenen hopelijk ‘en passant’ ook een stuk Alkmaarse geschiedenis mee. Behalve het leesplezier is mijn doel namelijk ook belangstelling te wekken voor de prachtige monumenten in onze stad. Zij zijn immers degenen die het verleden van Alkmaar in ere moeten houden en in de toekomst het erfgoed moeten respecteren, bewaren en onderhouden.’

Om die reden staat achter in het boek een stadswandeling door het hart van Alkmaar op basis van de verhalen. Tijdens de wandeling wordt verteld waar in de stad personages verbleven en op welke plek gebeurtenissen uit de verhalen plaatsvonden zodat tijdens de wandeling heden en verleden samenvallen.

De Zeven Werken, André Nuyens, historische verhalen, hardcover, 229 blz.,
uitgeverij Cichorei, Amsterdam, € 16,95, verkrijgbaar in elke boekhandel.

Uit: magazine Oud Alkmaar, 2020 nummer 2, Historische Vereniging Alkmaar.

Top



Uit: magazine Nazomeren in Alkmaar, nummer 133, 2020

Top